Ten halve gekeerd

Woensdag, 15 februari 2017

In vergelijking met het schokkende wereldnieuws dat dagelijks op ons afkomt – Donald Trump president, Fred Teeven lid van de Raad van State – is het natuurlijk peanuts, maar de gemeente Den Haag heeft onlangs iets heel verstandigs gedaan: de gemeente stopt voorlopig met een pilot voor privaat bouwtoezicht. Het is wat je noemt ‘ten halve gekeerd’.

De gemeente formuleert het keurig: ‘De pilot waarin, vooruitlopend op nieuwe wetgeving, het bouwtoezicht bij private partijen is ondergebracht levert de gemeente Den Haag onvoldoende zekerheid over de bouwkwaliteit.’ Je zou ook kunnen zeggen dat de private partijen er een potje van hebben gemaakt. Niet voor het eerst, in augustus vorig jaar was er ook al gedoe rond de slechte kwaliteit van de keuringen.

Wat is dat toch voor rare gedachte dat private sectoren, in dit geval de bouw, zelf hun eigen producten moeten keuren? Niks tegen marktwerking, maar de markt ‘werkt’ alleen maar als de publieke sector checks and balances inbouwt in de zin van onafhankelijke toezicht en controle. We hebben niet voor niets de uitdrukking ‘de slager keurt z’n eigen vlees’, en dat is niet als compliment bedoeld. De bedenkers van dit soort wet- en regelgeving – in dit geval is dat minister Blok, op basis van een rapport uit 2008 van oud-minister Dekker, vast niet toevallig allebei VVD, of is dat een ongefundeerde verdachtmaking? – willen juist dat de slager z’n eigen vlees keurt.

En dat terwijl keer op keer blijkt dat allerlei vormen van zelfregulering niet of onvoldoende resultaat hebben, zodat er uiteindelijk toch wet- en regelgeving nodig is. En net zo goed zijn inspecties van overheidswege ontstaan om te zorgen dat bedrijven er niet met de pet naar gooien. Om nog maar eens een fijne oudhollandse uitdrukking te gebruiken: de sector het zelf laten opknappen is de kat op het spek binden. Daarom hebben we de Inspectie SZW, de Inspectie Leefomgeving en Transport, de Voedsel en Warenautoriteit en nog een handjevol inspectiediensten. Merkwaardig trouwens dat je de voorvechters van meer zelfcontrole door het bedrijfsleven nooit hoort pleiten voor het afschaffen van de inspecties door de Belastingdienst.

Maar ach, het zal allemaal wel doorgaan zoals gepland. Lekker goedkoop, de betreffende inspectiediensten kunnen worden uitgedund. Naar schatting verdwijnen er bij alle afdelingen bouw- en woningtoezicht zo’n 500 arbeidsplaatsen. En als dan na verloop tijd blijkt dat het – wie had dat nou gedacht – tóch niet helemaal goed gaat met de private inspecties en keuringen, dan zijn de mensen met kennis van zaken al lang bij de overheid vertrokken en duurt het jaren voor er weer know how is opgebouwd. De mens leert van ervaring, maar voor de overheid geldt vaak ‘ten hele gedwaald’.


Super Mondriaan

Maandag, 6 februari 2017

De gemeente Den Haag pakt uit ter gelegenheid van honderd jaar De Stijl en een grote Mondriaan-expositie in het Gemeentemuseum.


Minister van alternatieve feiten

Dinsdag, 24 januari 2017

Het begon er zo langzamerhand toch werkelijk op te lijken dat minister Van der Steur van Veiligheid en Justitie zonder verdere ongelukken de eindstreep van het kabinet zou halen. Het heeft niet zo mogen zijn, de brokkenpiloot wordt nét voor de eindstreep door de Kamer nog eens op het rooster gelegd. De feiten over de Teeven-deal en de bonnetje blijken wéér een klein beetje anders te liggen dan de Kamer al wist.

De PvdA zal zich in het zicht van de verkiezingen harder opstellen dan de afgelopen vier jaar – de lieve vrede in de coalitie hoeft immers niet meer te worden bewaard – dus het kan wel eens gaan knetteren. Vrij schieten voor alle partijen zogezegd; zelfs de VVD kan zich in het zicht van 17 maart maar beter distantiëren van deze brekebeen, die door de nieuwe onthullingen de start van de VVD-campagne al heeft verpest. Rutte mag dan wel vinden dat ministers geen wegwerpartikelen zijn (dat zei hij in RTL Late Night), ze zijn ook niet onbeperkt houdbaar.

Toch is het een gekke situatie, staatsrechtelijk gezien. Van der Steur beroept zich erop dat hij de nu naar buiten gekomen informatie indertijd aan de commissie-Oosting heeft overhandigd. Als dit de Kamer is ontgaan (en daar lijkt het inderdaad op), dan is hem dat niet aan te rekenen. Een motie om hem wegens het onjuist of onvolledig inlichten van de Kamer weg te sturen zou eigenlijk onterecht zijn. Dat had dan bij een vorige sessie van gelijkluidende aard moeten gebeuren. Maar ja, toen hielden de coalitiepartijen elkaar nog stevig vast.

Veel raarder is natuurlijk Van der Steurs rol als Kamerlid in het adviseren van minister Opstelten om bepaalde dingen – met name het exacte bedrag van de schikking van Teeven – toch vooral niet aan de Kamer te vertellen omdat daar gedonder van zou komen. Je kunt een minister alleen niet tot opstappen dwingen om iets wat hij eerder als Kamerlid heeft gedaan. Daarmee heeft hij zich weliswaar gedragen als ‘matennaaier’ ten opzichte van zijn mede-Kamerleden, maar dat is een vorm van gedrag waarin het staatsrecht niet heeft voorzien.

Van der Steur zelf lijkt ondertussen nog steeds overtuigd van zijn gelijk dat er eigenlijk niets nieuws aan de hand is. Toevallig stuitte ik vandaag op dit citaat dat de situatie mooi samenvat: The very powerful and the very stupid have one thing in common. They don’t alter their views to fit the facts. They alter the facts to fit their views. Afkomstig uit de Britse tv-serie Doctor Who (1977). Ik vrees alleen dat Van der Steur niet bij de very powerful hoort.




Maurits van den Toorn
Journalist en redacteur


Meest recente blogs



Meest recente foto's



Meest recente publicaties