Calatrava in de polder

Woensdag, 13 september 2017

De Luit, een van de drie bruggen van architect Santiago Calatrava in de Haarlemmermeerpolder.


Naar het circus

Zaterdag, 9 september 2017

Ben je een paar dagen weg, blijk je een hele soap rond een documentaire over Jesse Klaver bijna te hebben gemist. BNNVARA zou die film uitzenden, maar heeft daarvan afgezien nadat was uitgelekt dat de maker ervan op de loonlijst van GroenLinks stond. Er dreigden twijfels te ontstaan over de onpartijdigheid en onafhankelijkheid van de publieke omroep.

Het was bijkans de belangrijkste politieke gebeurtenis van de afgelopen weken. Er schijnen ergens in Den Haag een aantal politici bezig te zijn met het formeren van een nieuw kabinet, maar daar hoor je al zo lang niets meer over dat het wel een loos gerucht zal zijn. Alle ogen waren daardoor weer eens op GroenLinks gericht. Dat zullen ze fijn hebben gevonden, de grote succestournee van Mighty Jesse ligt inmiddels alweer een aantal maanden achter ons.

Maar ja, het ging wel om twijfels: filmmaker Joey Boink was niet alleen medewerker van GroenLinks, maar ook een vriend van het onderwerp van zijn film – al had Boink het over ‘een vriendschappelijke band’, alsof dat heel wat anders is. Het ligt hoe dan ook voor de hand dat buitenstaanders zich kunnen afvragen of het getoonde beeld misschien een tikje geflatteerd is. Ga maar na: het onderwerp van de film zou er gezien de ‘vriendschappelijke band’ in kunnen slagen een onwelgevallig moment niet te laten opnemen of uit de film te houden. Wij weten als kijkers vervolgens niet in hoeverre we naar een fijne advertorial voor Sint Klaver zitten te kijken, een soort opgeleukt Facebook-leven met louter hoogtepunten.

Of het is gebeurd: we weten het niet. Dat is ook een tikje laat tot de leiding van BNNVARA en het bestuur van de publieke omroep doorgedrongen. Je zou verwachten dat deze bestuurders ietsje eerder een kritisch oog hadden gehad en met een mogelijke vorm van kleuring rekening hadden gehouden. Daar is zo’n bestuur toch voor?

Uiteindelijk is de film in Carré vertoond. Misschien wel passend eigenlijk, dat is tenslotte ooit begonnen als circus. Wat het hooggeëerd publiek ervan vond, is me ontgaan. Het effect van het hele gedoe is waarschijnlijk dat de film meer media-aandacht heeft gekregen dan bij gewone vertoning op de tv.


Het loopt uit de hand

Donderdag, 31 augustus 2017

De laatste tijd is er nogal wat te doen over het groeiende aantal toeristen in Amsterdam. Het zijn er inmiddels zoveel dat ze overlast veroorzaken, onder meer met hun rolkoffertjes en door luidruchtig te keer te gaan in de vele woningen die via Airbnb worden verhuurd. Als provinciaal kan ik daar niet over oordelen, maar het valt wel op dat er steeds meer specifieke toeristennegotie in het centrum verschijnt, zoals souvenirshops, kaartverkoopkantoortjes, kaaswinkels en niet te vergeten de booming business van de Nutellawafel. Tamelijk hinderlijk zijn de groepjes toeristen op huurfietsen die overduidelijk niet kunnen fietsen en zo druk zijn met rijdend selfies maken dat ze ondertussen her en der voetgangers dreigen te pletten. Maar ach, zou het inderdaad zo’n groot probleem zijn? Er is immers niets leuker dan mopperen.

Nou kan je natuurlijk overal over zeuren, maar inmiddels ben ik geneigd de mopperkonten gelijk te geven. Dat komt vooral door een recent bezoek aan Riga, een stad waar ik sinds 1988, toen stad & land nog onderdeel van de Sovjetunie waren, meerdere malen ben geweest. De stad is sinds de Sovjettijd uiteraard ingrijpend veranderd. Vooral de laatste jaren is het hard gegaan, maar niet alleen in gunstige zin.

Riga is een stad met een mooi oud stadscentrum, echt een aanrader om eens heen te gaan (al staat die aanbeveling haaks op de teneur van dit stukje). Dat mooie oude stadscentrum bevat inmiddels aan negotie alleen nog cafés, bars, restaurants en, in ruimtes die te klein of anderszins ongeschikt zijn voor horeca, souvenirwinkels. Het geheel wordt gestoffeerd door straatverkoop, straatartiesten en – het toppunt van menselijk vernuft – bierfietsen. In alle etablissementen is als achtergrondmuziek mainstreampopmuziek uit de jaren zeventig en tachtig te horen (Queen, ELO, dat werk) om het voor de bezoekers een beetje vertrouwd te maken.

Hetzelfde verhaal geldt voor het centrum van Tallinn, met de kanttekening dat het aantal souvenirwinkels hier werkelijk een bizarre hoogte heeft bereikt. Overigens ontbreekt hier de bierfiets, dankzij de vele hellingen die te steil zijn om zelfs in nuchtere toestand te bedwingen. Ter ‘compensatie’ zijn er dan wel weer riksja’s, met elektrische hulpmotor. Het gemeentebestuur heeft in een goedbedoelde poging tot indamming bordjes opgehangen dat die dingen illegaal zijn, maar je komt ze desondanks nog steeds gewoon tegen.

Als je ergens een tijdje niet geweest bent, vallen dergelijke veranderingen ineens op. Het zijn zulke eenvormige stadscentra geworden dat de sfeer eruit verdwijnt of soms al verdwenen is. Ik weet niet goed hoe je dat kunt voorkomen: je kunt mensen niet het recht ontzeggen om als toerist ergens heen te reizen, net zo min als je ondernemers het recht kunt ontzeggen om geld te verdienen. Maar een (binnen)stad die uitsluitend bestaat uit een toeristische monocultuur is als het ware z’n ziel kwijt. En als het eenmaal zover is, zie de boel dan maar eens terug te draaien.

Zo erg is het in Amsterdam nog niet, maar keer op keer zie je dat er weer een normale winkel is opgedoekt, waarna er in het leeggekomen pand toeristennegotie verschijnt. Het zijn sluipende veranderingen, de monocultuur breidt zich gaandeweg uit. Het is goed dat er maatregelen tegen de grootste excessen worden genomen, maar misschien moeten de stadsbestuurders van partijen die nog steeds vinden dat het best meevalt en dat het allemaal ‘moet kunnen’ (want we verdienen er toch lekker aan?) maar eens een keer een weekeindje naar Riga of Tallinn om te zien hoe ‘leuk’ een stad is waar alleen nog maar toeristen lopen of (bier)fietsen.




Maurits van den Toorn
Journalist en redacteur


Meest recente blogs



Meest recente foto's



Meest recente publicaties